Download: Wědomostne publikacije

K serbskorěčnemu kubłanju w pěstowarni

Bilingualny rěčny program WITAJ w pěstowarni a šuli Delnjeje Łužicy (PDF, 983 kB)
Madlena Norberg (wud.): Das bilinguale Sprachprogramm WITAJ in der Kindertagesstätte und in der Schule in der Niederlausitz. Einblicke und Ausblicke (= Dokumentacija; 4). Wud. Madlena Norbergowa.
Budyšin, Rěčny centrum WITAJ 2006. 128 stronow.
skazanske čisło: L0/103/06-1
Zběrnik wopřija wosom přinoškow k bilingualnemu rěčnemu programej w Delnjej Łužicy w pěstowarni a šuli. Awtorojo předstajeja temu ze wšelakich perspektiwow. Tři zakładne přinoški rozestajeja so z přiswojenjom rěče powšitkownje, wšitke dalše wopisuja konkretnu serbsku situaciju.

WITAJ-projekt w pěstowarnjach Hornjeje a srjedźneje Łužicy (PDF, 1.060 kB)
Jadwiga Kaulfürstowa (wud.): WITAJ-projekt w pěstowarnjach Hornjeje a srjedźneje Łužicy – mjezybilanca a zhladowanje do přichoda / Das WITAJ-Projekt in Kindertagesstätten im Freistaat Sachsen – Zwischenbilanz und Ausblick in die Zukunft. Fachowa konferenca 20. septembra 2008 w Ćisku (= Dokumentacija; 5). Wud. Jadwiga Kaulfürstowa.
Budyšin, Rěčny centrum WITAJ 2008. 152 stronow.
skazanske čisło: P-0/134/08-1
We 18 přinoškach w serbšćinje a němčinje zhoni čitar na zakładźe konkretnych přikładow, kak kubłarki, wučerki a starši ze serbskorěčnym kubłanjom pěstowarskich a šulskich dźěći wobchadźeja, kotre wuspěchi móža wobkedźbować a w čim widźa móžnosće, posrědkowanje serbšćiny polěpšić. Wědomostnicy předstajeja wuslědki rěčneho kubłanja w pěstowarnjach po modelu WITAJ kaž tež wuspěchi wobwliwowace faktory. Nimo toho wopřija najwšelakoriše nahlady na model WITAJ wobsahowacy zběrnik chronologiju WITAJ-hibanja a přehladaj wšitkich pěstowarnjow a zakładnych šulow Sakskeje, kotrež serbskorěčne kubłanje poskićuja.

K serbskorěčnemu kubłanju w šuli

2. kubłańska konferenca w Dolnej Łužycy "Serbska rěc jo žywa – pśinosk serbskeje wucby k pśiswójenju kompetencow" (PDF, 733 KB)
2. kubłańska konferenca w Dolnej Łužycy "Serbska rěc jo žywa – pśinosk serbskeje wucby k pśiswójenju kompetencow" / 2. Bildungskonferenz in der Niederlausitz "Die sorbische (wendische) Sprache lebt – Kompetenzerwerb im Sorbisch-(Wendisch-)Unterricht" (= Dokumentacija/Dokumentation; 6).
Budyšin, Rěčny centrum WITAJ 2009. 112 stronow.

skazanske čisło: P-0/146/09

Šesty zwjazk dokumentacijow Rěčneho centruma WITAJ wopřija přinoški 2. kubłanskeje konferency w Delnjej Łužicy. W srjedźišću tutoho zarjadowanja steješe posrědkowanje dopóznaćow k praktiskej realizaciji wjacerěčneho kubłanja w předšulskej starobje kaž tež we wučbje wšěch lětnikow. Wuzběhnyć ma so přednošk Šwicarskeje pedagogowki Christine Le Pape Racine k nazhonjenjam z metodu imersije. Nimo toho wopřija zběrnik tež přehlad skutkowanja wšelakich gremijow w Kraju Braniborska při zwoprawdźenju wjacerěčneho kubłanja we wučbje serbšćiny.

Aktualne prašenja w serbskim šulstwje Delnjeje Łužicy (PDF, 161 kB)
Aktuelle Fragen des sorbischen/wendischen Schulwesens in der Niederlausitz / Aktualne pšašanja serbskego šulstwa w Dolnej Łužycy. Kubłańska konferenca – Župa Dolna Łužyca z. t. 23.10.2004 (Dokumentacija; 3).
Choćebuz, Rěčny centrum WITAJ 2004. 32 stronow.
skazanske čisło: P0/78/05-1
Brošura je dokumentacija prěnjeje kubłanskeje konferency Domowinskeje župy Delnja Łužica. Dwaj zastupjerjej šulskeje administracije a nawoda delnjoserbskeje wotnožki Serbskeho instituta z. t. předstajeja swoje widy na serbski podźěl šulstwa a jich móžnosće pomocy při sylnjenju serbskeje wučby w Delnjej Łužicy.

Koncepcija k pedagogisko-organizatoriskej strukturje a k šulskim posrědkowanskim formam serbšćiny jako dźěłowa rěč w Delnjej Łužicy wot primarneho schodźenka (PDF, 287 kB)
Konzeption zur pädagogisch-organisatorischen Struktur und zu schulischen Vermittlungsformen der Arbeitssprache Sorbisch/Wendisch in der Niederlausitz ab der Primarstufe.
Budyšin, Rěčny centrum WITAJ 2003. 99 stronow.
skazanske čisło: P 0/44/03-1
Prěnja wobšěrna koncepcija k strukturje a wobjimej bilingualneje wučby w Delnjej Łužicy. W dźewjeć kapitlach rozłožuja so ramikowe wuměnjenja a organizatoriske prašenja wot zakładneje šule hač ke gymnazijej kaž tež wučbne materialije resp. wukubłanje wučerjow za bilingualnu wučbu. Ke kóždemu kapitlej podawa awtorka koncepcionalne doporučenje k dalšemu wuwiću bilingualneho rěčneho programa w Delnjej Łužicy.

Serbska šulska syć w demontaži (PDF, 79 kB)
Měrćin Wałda/ Božena Pawlikec: Das sorbische Schulnetz in der Demontage.
Brošura wopřija informacije k šulskemu stawkej dla njedopušćenja pjateho lětnika na Serbskej srjedźnej šuli „Jurij Chěžka“ w Chrósćicach, jednej z jeničkeju ryzy serbskeju srjedźneju šulow, k spočatkej šulskeho lěta 2001/2002 a k jeje doskónčnemu zawrjenju k 31.07.2003 přez Sakske statne ministerstwo za kultus. Město předsłowa wupraja so dr. Měrćin Wałda w swojim popularno-wědomstnym pojednanju k temje njewjedźeneje diskusije wo lětstotki trajacych němsko-serbskich konfliktach.

Serbske šulstwo jako zjawne mjeńšinowe šulstwo w konteksće europskich dojednanjow (PDF, 163 kB)
Das sorbische Schulwesen als Minderheitenschulwesen im Kontext europäischer Übereinkommen / Serbske šulstwo jako zjawne mjeńšinowe šulstwo w konteksće europskich dojednanjow. Kubłanska konferenca Domowiny – Zwjazka łužiskich Serbow 19.03.2004 (= Dokumentacija; 2).
Budyšin, Rěčny centrum WITAJ 2004. 48 stronow.
skazanske čisło: P0/61/04-1

Brošura dokumentuje zhromadnu kubłansku konferencu Domowiny a Poradźowaceho wuběrka za prašenja serbskeho luda při Zwjazkowym ministerstwje nutřkowneho z dnja 19.03.2004. Předsyda Domowiny Jan Nuk předstaji w swojej analyzy aktualnu situaciju serbskeho šulstwa a žada sej w pjeć ćežišćach dołhodobne zasadne rjadowanje serbskeho šulstwa jako zjawne mjeńšinowe šulstwo. Prof. dr. Hofmann, předsyda Poradźowaceho wuběrka Europskeje rady wupraji so k wobsahej a skutkownosći Europskeje charty regionalnych abo mjeńšinowych rěčow a k Ramikowemu dojednanju za škit narodnych mjeńšin. W dalšich štyrjoch přinoškach rozjimuje so serbska šulska politika z wida Serbow kaž tež politiskich zamołwitych Kraja Braniborskeje a Swobodneho stata Sakskeje.

Wjacerěčnosć powšitkownje

Wjacerěčnosć – wuměnjenje a šansa za přežiwjenje małych rěčnych zhromadźenstwow (PDF, 776 KB)
Peter H. Nelde / Peter J. Weber / Wolfgang Wölck: Mehrsprachigkeit – Voraussetzung und Chance für das Überleben kleiner Sprachgemeinschaften (= Dokumentacija; 1)
Budyšin / Choćebuz, Rěčny centrum WITAJ / Šula za delnjoserbsku rěč a kulturu 2002. 76 stronow.
skazanske čisło: WP/14/02-1
Prěni zešiwk rjada "Dokumentacija", wudawaneho wot Rěčneho centruma WITAJ, wopřija wědomostne přinoški mjezynarodneju serbskeju sympozijow Šule za dolnoserbsku rěc a kulturu z lěta 2002. Institutny direktor a dołholětnaj wědomostnaj sobudźěłaćerjej Slědźerskeho centruma za wjacerěčnosć w Brüsselu referuja k temam mjeńšinowe slědźenje a rěčna politika kaž tež mjeńšiny w konteksće šulskeje rěčneje politiki a wuprajeja so k swojim wobkedźbowanjam k dwurěčnosći w Choćebuzu.