Download: Wědomnostne publikacije

K serbskorěcnemu wótkubłanju w źiśowni

Bilingualny rěcny program WITAJ w źiśowni a šuli Dolneje Łužyce (PDF, 983 kB)
Madlena Norberg (wud.): Das bilinguale Sprachprogramm WITAJ in der Kindertagesstätte und in der Schule in der Niederlausitz. Einblicke und Ausblicke (= Dokumentacija; 4). Wud. Madlena Norbergowa.
Budyšyn, Rěcny centrum WITAJ 2006. 128 bokow.
skazańske cysło: L0/103/06-1
Knigły su zběrka wósym nastawkow k bilingualnemu rěcnemu programoju w Dolnej Łužycy w źiśowni a šuli. Awtory/-ki pśedstajiju temu ze wšakorakich perspektiwow. Tśi zakładne artikle se zaběraju z pśiswójenim rěcy powšyknje, te druge wopisuju konkretnu serbsku situaciju.

WITAJ-projekt w źiśownjach Górneje a srjejźneje Łužyce (PDF, 1.060 kB)
Jadwiga Kaulfürstowa (wud.): Das WITAJ-Projekt in Kindertagesstätten im Freistaat Sachsen – Zwischenbilanz und Ausblick in die Zukunft / WITAJ-projekt w pěstowarnjach Hornjeje a srjedźneje Łužicy – mjezybilanca a zhladowanje do přichoda. Fachowa konferenca 20. septembra 2008 w Ćisku (= Dokumentacija; 5). Wud. Jadwiga Kaulfürstowa.
Budyšyn, Rěcny centrum WITAJ 2008. 152 bokow.
skazańske cysło: P-0/134/08-1

We 18 pśinoskach w górnoserbskej a nimskej rěcy zgónijo cytaŕ/-rka na konkretnych pśikładach, kak wótkubłarje/-ki, ceptarje/-ki a starjejše wobchadaju ze serbskorěcnym wótkubłanim źiśi nimskorěcnych familijow, kenž su w źiśowni a šuli, na kake wuspěchy mógu glědaś a kake móžnosći wiźe, aby se pósrědnjenje serbskeje rěcy pólěpšyło. Wědomnostniki/-ce pśedstajaju wuslědki rěcnego wótkubłanja w źiśownjach pó WITAJ-modelu a faktory, kenž na wuspěch wliw maju. Zběrka wopśimjejo nejwšakorakše naglědy wó WITAJ-modelu, chronologiju WITAJ-gibanja a pśeglědy wšyknych źiśownjow a zakładnych šulow Sakskeje, kótarež pórucuju serbskorěcne wótkubłanje a kubłanje.

K serbskorěcnemu wótkubłanju w šuli

2. kubłańska konferenca w Dolnej Łužycy "Serbska rěc jo žywa – pśinosk serbskeje wucby k pśiswójenju kompetencow" (PDF, 733 KB)
2. kubłańska konferenca w Dolnej Łužycy "Serbska rěc jo žywa – pśinosk serbskeje wucby k pśiswójenju kompetencow" / 2. Bildungskonferenz in der Niederlausitz "Die sorbische (wendische) Sprache lebt – Kompetenzerwerb im Sorbisch-(Wendisch-)Unterricht" (= Dokumentacija/Dokumentation; 6).
Budyšyn, Rěcny centrum WITAJ 2009. 112 bokow.

skazańske cysło: P-0/146/09

W 6. zwězku dokumentacijow Rěcnego centruma WITAJ su pśinoski 2. kubłańskeje konference w Dolnej Łužycy wózjawjone. W srjejźišću togo zarědowanja jo stojało pósrědnjenje dopóznaśow k praktiskemu pśesajźenju wěcejrěcnego wukubłanja w pśedšulskem casu a we wucbje wšych lětnikow. Wuzwignuś dej se how pśednosk wó nazgónjenjach pśi wužywanju metody imerzije wót kněni Le Pape Racine ze Šwicarskeje. Nadejźomy pak teke pśeglěd wó statkowanju wšakich gremijow w kraju Bramborskeje pśi realizěrowanju wěcejrěcnego wukubłanja we wucbje serbšćiny.

Aktualne pšašanja serbskego šulstwa w Dolnej Łužycy (PDF, 161 kB)
Aktuelle Fragen des sorbischen/wendischen Schulwesens in der Niederlausitz / Aktualne pšašanja serbskego šulstwa w Dolnej Łužycy. Kubłańska konferenca Domowiny – Župy Dolna Łužyca z. t. 23.10.2004 (Dokumentacija; 3)
Chóśebuz, Rěcny centrum WITAJ 2004. 32 bokow.
skazańske cysło: P0/78/05-1
Brošurka jo dokumentacija prědneje kubłańskeje konference Župy Dolna Łužyca z. t. Dwa zastupnika šulskeje administracije a wjednik dolnoserbskego wótźělenja Serbskego instituta z. t. su swój wid na serbski źěl šulstwa a na swóje móžnosći pomocy dali, aby se serbska wucba w Dolnej Łužycy zmócniła.

Bilingualny rěcny program WITAJ w źiśowni a šuli Dolneje Łužyce (PDF, 983 kB)
Madlena Norberg (wud.): Das bilinguale Sprachprogramm WITAJ in der Kindertagesstätte und in der Schule in der Niederlausitz. Einblicke und Ausblicke (= Dokumentacija/; 4). Wud. Madlena Norbergowa.
Budyšyn, Rěcny centrum WITAJ 2006. 128 bokow.
skazańske cysło: L0/103/06-1
Knigły su zběrka wósym nastawkow k bilingualnemu rěcnemu programoju w Dolnej Łužycy w źiśowni a šuli. Awtory/-ki pśedstajiju temu ze wšakorakich perspektiwow. Tśi zakładne artikle se zaběraju z pśiswójenim rěcy powšyknje, te druge wopisuju konkretnu serbsku situaciju.

Koncepcija k pedagogisko-organizatoriskej strukturje a k šulskim formam pósrědnjanja serbskeje rěcy ako źěłowa rěc w Dolnej Łužycy wót primarnego schójźeńka (PDF, 287 kB)
Konzeption zur pädagogisch-organisatorischen Struktur und zu schulischen Vermittlungsformen der Arbeitssprache Sorbisch/Wendisch in der Niederlausitz ab der Primarstufe.
Budyšyn, Rěcny centrum WITAJ 2003. 99 bokow.
skazańske cysło: P 0/44/03-1
Prědna wobšyrna koncepcija wó strukturje a wopśimjeśu bilingualnego wuwucowanja w Dolnej Łužycy. W źewjeś kapitlach se pśedstajiju ramikowe wuměnjenja a organizatoriske pšašanja wót zakładneje šule až do gymnaziuma ako teke wucbne materialije abo wukubłanje ceptarjow/-kow we wobłuku bilingualnego wukubłanja. Ku kuždemu kapitloju dajo awtorka koncepcionelne pórucenja za dalšne wuwiśe bilingualnego rěcnego programa w Dolnej Łužycy.

Serbska šulska seś w demontažy (PDF, 79 kB)
Wałda, Měrćin / Pawlikec, Božena: Das sorbische Schulnetz in der Demontage.

Brošurka wopśimjejo informacije wó šulskem štrajku dla njepśizwólenja pětego lětnika na Serbskej srjejźnej šuli „Jurij Chěžka“ w Chrosćicach k zachopjeńkoju šulskego lěta 2001/2002 a wó jeje dokóńcnem zamknjenju k 31. juliju 2003 pśez Sakske statne ministarstwo za kultus. Toś ta šula jo była jadna ze slědneju cysto serbskeju srjejźneju šulowu. Město pśedsłowa wugronijo se dr. Měrćin Wałda w swójom popularno-wědomnostnem pójadnanju k temje njewjeźoneje diskusije wó lětstotki trajucych nimsko-serbskich konfliktach.

Serbske šulstwo ako zjawne mjeńšynowe šulstwo w konteksće europskich dojadnanjow (PDF, 163 kB)
Das sorbische Schulwesen als Minderheitenschulwesen im Kontext europäischer Übereinkommen / Serbske šulstwo jako zjawne mjeńšinowe šulstwo w konteksće europskich dojednanjow. Kubłańska konferenca Domowiny – Zwězka łužyskich Serbow z. t. 19.03.2004 (= Dokumentacija; 2).
Budyšyn, Rěcny centrum WITAJ 2004. 48 bokow.
skazańske cysło: P0/61/04-1

Brošurka dokumentěrujo pśinoski zgromadneje kubłańskeje konference Domowiny a Póraźujucego wuběrka za pšašanja serbskego luda pśi Zwězkowem ministarstwje nutśikownego dnja 19.03.2004. Pśedsedaŕ serbskego kšywowego zwězka Jan Nuk wujasnjujo w swójej analyzy wobstojnosćow aktualnu situaciju serbskego šulstwa a pomina w pěś śěžyšćach trajne zakładne rědowanje serbskego šulstwa ako zjawne mjeńšynowe šulstwo. Profesor dr. Hofmann, pśedsedaŕ Póraźujucego wuběrka Europskeje rady zwuraznja se wó wopśimjeśu a statkowanju Europskeje charty regionalnych abo mjeńšynowych rěcow a wó ramikowem dogronje za šćit narodnych mjeńšynow. W dalšnych styrich pśinoskach rozpowěda se šulska politika z glědanja Serbow a politiskich zastupnikow kraja Bramborska a Lichotnego stata Sakska.

WITAJ w Bramborskej (PDF, 1,9 MB)

Madlena Norberg (wud.): WITAJ in Brandenburg. Stand und Weiterentwicklung eines erfolgreichen bilingualen Sprachprogramms (= Dokumentacija; 7). Wud. Madlena Norbergowa.

Budyšyn, Rěcny centrum WITAJ 2010. 214 bokow.

skazańske cysło: P-0/145/10-1

Pśedlažeca publikacija jo analyza bilingualnego rěcnego programa WITAJ w Dolnej Łužycy wót źiśownje pśez šulu až k dokubłanju ceptarjow. W sedym kapitlach dostanjo cytaŕ pśeglěd wó trěbnych ramikowych wuměnjenjach, rěcnych wobstojnosćach w Dolnej Łužycy a praktiskem pśesajźenju bilingualneje wucby w Bramborskej. Knigły bazěruju na pśepytowanjach a wobglědowanjach, ako su se w slědnych lětach gótowali a daju na wótpowědnych městnach koncepcionelne naraźenja k dalšnemu wuwiśu rěcnego programa. Tam, źož jo se góźiło, jo se bilingualny rěcny program WITAJ pśirownował z pódobnymi programami w Nimskej.

Wěcejrěcnosć powšyknje

Wěcejrěcnosć – wuměnjenje a šansa za pśežywjenje małych rěcnych towarišnosćow (PDF, 776 KB)
Peter H. Nelde / Peter J. Weber / Wolfgang Wölck: Mehrsprachigkeit – Voraussetzung und Chance für das Überleben kleiner Sprachgemeinschaften (= Dokumentacija; 1)
Budyšyn / Chóśebuz, Rěcny centrum WITAJ / Šula za dolnoserbsku rěc a kulturu 2002. 76 bokow.
skazańske cysło: WP/14/02-1

Prědny zešywk rěda "Dokumentacija", kótaryž Rěcny centrum WITAJ wudawa, wopśimjejo wědomnostne pśinoski dweju mjazynarodneju serbskeju sympoziumowu Šule za dolnoserbsku rěc a kulturu, kótarejž stej se wótměłej w lěśe 2002. Direktor a dwa dłujkolětnej wědomnostnej sobuźěłaśerja Slěźarskego centruma za wěcejrěcnosć w Brüsselu zwuraznjaju se wó mjeńšynowem slěźenju a rěcnej politice resp. wó mjeńšynach w konteksće šulskorěcneje politiki kaž teke wó swójich wobglědowanjach dwójorěcnosći w Chóśebuzu.